Świece japońskie

Najskuteczniejsze formacje świecowe Wykresy świecowe są jednym z najpopularniejszych i zarazem najskuteczniejszych narzędzi używanych w analizie technicznej. Wykresy świecowe stosuje się na wszystkich interwałach czasowych, a im wyższy tym większe znaczenie zyskuje dana formacja. Świece w prosty i przejrzysty sposób zdradzają inwestorowi wiele informacji. Jest to doskonałe narzędzie zarówno dla początkujących jak i profesjonalnych uczestników rynku. Formacje świecowe są jednymi z najskuteczniejszych sygnałów przewidywania ruchów cen. Oczywiście narzędzie to mimo swych zalet nie zastąpi wszystkich innych narzędzi i wskaźników, dlatego warto posiłkować się też innymi wskaźnikami lub formacjami analizy technicznej, które uzupełnią nasze dane. można wyróżnić kilka podstawowych rodzajów kształtów świec japońskich. Poniżej przedstawione zostały trzy najważniejsze kształty:

  • długie korpusy
  • szpulki
  • doji


Długie korpusy

Długie korpusy Przedstawione na rysunku 1 „Long days” charakteryzują się długim korpusem oraz niewielkimi cieniami (z zastrzeżeniem, że wyjątki się zdarzają i najczęściej przy podawaniu ważnych danych makroekonomicznych mogą pojawić się długie korpusy połączone z długimi cieniami, jest to specjalny przypadek i wymaga szczególnego rozpatrzenia). Występują przeważnie na początku trendu (często jako składowe formacji odwrócenia trendu), kiedy rynek pod wpływem emocji szybko zdobywa nowe poziomy. Świece te pojawiają się również przy pokonywaniu ważnych wsparć i oporów. Sygnalizują siłę rynku i zdecydowanie do kupowania lub sprzedawania.

Rys. 1. Długie korpusy

Szczególnym przypadkiem długich korpusów jest świeca Marubozu. Jest ona wyjątkową świecą, ponieważ ma bardzo dużo znaczeń w zależności od miejsca w jakim się znajdzie (rysunek 2). Marubozu ma również długi korpus z tym, że nie posiada cieni. Inaczej mówiąc w prezentowanym okresie ceną minimalną była cena otwarcia a ceną maksymalną cena zamknięcia (dla białego Marubozu), odwrotnie oczywiście dla czarnego Marubozu. Jest to jeszcze silniejszy sygnał niż zwykła świeca o długim korpusie. Wielu formacjach odwrócenia trendu występują świece o długich korpusach. Kiedy w tym miejscu pojawi się Marubozu sygnał jest jeszcze silniejszy. W przypadku Marubozu Zamknięcia świeca nie posiada cienia odchodzącego od ceny zamknięcia natomiast w przypadku Marubozu Otwarcia występuje brak cienia przy poziomie otwarcia świecy.

Szpulki

Rys. 3. Szpulki

Szpulki posiadają krótki korpus i przeważnie długie cienie (rysunek 3). Pojawiają się w przypadkach kiedy na rynku jest wahanie, kiedy ceny docierają do ważnych poziomów cenowych i tracą impet. Im dłuższe cienie w jedną i drugą stronę tym większe niezdecydowanie na rynku przy jednoczesnym zachowaniu płynności (Steve Nison nazywa je świecami wysokiej fali).
Kiedy szpulki posiadają tylko jeden cień bardzo długi potrafią zapowiadać  zmianę kierunku (tworząc takie formacje jak Spadająca Gwiazda czy Młot). Długi górny cień charakterystyczny jest dla końca trendu wzrostowego, natomiast dolny dla schyłku trendu spadkowego. Oczywiście nie jest to takie łatwe, ale pojawiające się dolne cienie po spadkach sygnalizują, że rynek już nie chce iść niżej, bo ciągle cena podbijana jest wyżej. Odwrotnie w przypadku trendu wzrostowego. W nomenklaturze Nisona określane są po prostu jako długie cienie.

W szczególnym przypadku szpulek, czyli w przypadku kiedy zarówno korpus jak i cienie są krótkie, na rynku panuje wyczekiwanie, lub po prostu marazm. W pierwszym przypadku dotyczy to np. okresu przed ważnymi danymi makroekonomicznym, albo przed otwarciem kontraktów terminowych czy też giełd, kiedy to inwestorzy oczekują co się wydarzy na rynkach akcji (jeżeli mowa o rynku Forex). Druga opcja występuje w przypadku zmniejszonej płynności na rynku, kiedy np. jest niedziela godz. 23 i rynek walutowy dopiero się otworzył.

Doji

Rys. 4. Schemat budowy świec doji

Doji jest wyjątkową świecą, nie posiada bowi  em korpusu, co widać na rysunku 5. Sama interpretacja jest bardzo podobna do szpulek, można nawet rzec, że jest to szczególny przypadek szpulki, nie mniej jednak, jest to tak niezwykły i ważny rodzaj świec, że zasługują na szczególną uwagę i osobne omówienie.
Gdy Doji posiada oba cienie długie zwana jest Long-Legged Doji, czyli Długie Nogi. Często pojawia się przy szczytach sygnalizując wyczerpanie siły kupującej. W dołkach potrzeba czegoś więcej niż braku siły (rynek wykazuje tendencję do spadania „pod własnych ciężarem”), stąd mniejsze znaczenie, a wręcz wykazanie braku siły do odwróceni trendu czyli inaczej mówiąc możliwość kontynuacji spadków.
Kiedy Doji posiada długi dolny cień zwana jest Dragonfly Doji, czyli Ważką. Ta formacja jest wyjątkowym sygnałem kupna po silnych spadkach, w połączeniu z długą czarną świecą, najlepiej Czarną Marubozu, tworzy silny sygnał zwany Harami Cross. W przypadku długiego górnego cienia Doji jest zwane Gravestone Doji, czyli bardzo wymowną nazwę – Nagrobek. Jak łatwo się domyślić pojawienie się nagrobka po wzrostach zapowiada spadki. Najważniejsza konkluzja odnośnie świec Doji jest taka, iż generalnie wzmacniają formacje odwrócenia trendu kiedy wchodzą w ich skład. Natomiast tracą znaczenie kiedy jest ich za dużo, ponieważ po prostu oznacza to o braku zdecydowania bądź zmniejszonej płynności.